داوری با گمان بر افراد مورد اطمینان، دور از عدالت است. حضرت علی(ع)

شکوه آیین محرم در فراهان/از علم‌بندی با پارچه های متبرک تا تعزیه خوانی+عکس

نمایش خبر : 67 | تاریخ انتشار : 6 مهر 1396
به گزارش فراهان خبر؛عزاداری محرم در فراهان سابقه‌ای طولانی دارد و همه ساله بر شکوه و جلال آن افزوده شده است، در اواخر ماه ذی الحجه مساجد و تکایا در شهر و روستای فراهان برای مراسم ماه محرم آماده شده و چادرها و خیمه‌ها برای اجرای روضه‌خوانی و تعزیه برپا می‌شد.

کم کم رنگ سیاه بر پوشش مردم از زن و مرد و پیر و جوان غالب می‌شد تا جایی که در روز اول ماه محرم همه یکپارچه سیاه پوش بودند.

تمام دیوارها را با پارچه های الوان مانند پرده، چادر، روسری و بغچه حمام و مانند اینها می پوشانیدند. کف مسجد معمولا با حصیر فرش می شد، این وسایل را از مردم به امانت می گرفتند. بعضی از زن ها نذر می کردند که چیزی را برای مشکی پوش مسجد یا حسینیه بدهند.

مسجد یا مکانی برای تعزیه خوانی انتخاب شده و با پارچه و وسایل امانتی مردم تزیین می شد. تعدادی از جوان تر ها شب و روز را در آنجا می ماندند تا از اموال امانتی مواظبت کنند. این وضعیت تا روز یازدهم محرم برقرار بود تا زمانی که وسایل را جمع می کردند تا به صاحبانشان بر گردانند.

عزاداران حسینی برای روز عاشورا با چوب بزرگ و پارچه های که زنان نذر کرده بودند، علم درست می کردند. به این علم آنقدر پارچه بسته می شد تا سنگین شود سپس یک مرد قوی و زورمند می توانست علم را بلند کند و حرکت دهد. این علم را در روز عاشورا به اتفاق عزاداران حسینی یک دور به دور آبادی می گرداندند و نوحه می خواندند و عزاداری می کردند.

هر کسی به وسع خود در پذیرایی از عزاداران می‌کوشید. هرکسی با فتیرهایی نذری که با شور و شعفی خاص در تنور محلی تهیه شده بود یا لیوان های شربت مقابل دسته سینه زنی می رفت و نذر خود را ادا می کرد، پس از اینکه علم به دور آبادی گردانده شد، آن را به محل تعزیه خوانی منتقل می کردند و مردم هم در آنجا جمع می شدند.

در پنج روز اول تعزیه های مختلف خوانده می شد و از روز ششم تعزیه های مهم تری از جمله روز ششم «تعزیه حر»، روز هفتم «تعزیه قاسم(ع)» ،روز هشتم؛ «تعزیه علی اکبر(ع)» و روز نهم «تعزیه عباس(ع)» و روز دهم «تعزیه امام حسین(ع)» را می خواندند. غیر از تعزیه امام حسین(ع) که در صبح عاشورا بود، بقیه تعزیه ها هرروز بعد از ظهر اجرا می شد.

در این ماه عاشقان اباعبدالله مراسم تعزیه خوانی نذر می کردند و وقتی حاجت روا می شدند، نذر خود را ادا می کردند. وسایل تعزیه خوانی چند شمشیر، سپر و مقداری لباس مناسب و طبل بود. طبال قبل از شروع مراسم به مدت نیم ساعت طبل می زد تا مردم خیز شوند و به محل تعزیه بیایند.

مردم به ویژه بانوان و کودکان با صدای طبل آشنا بودند و با شنیدن آن به محل تعزیه می رفتند.تعزیه خوانی را کسانی انجام می دادند که خوش صدا بودند. تعزیه خوان های آبادی این کار را افتخاری و بدون مزد انجام می دادند.

تعزیه خوان های دوره گردی هم بودند که هر روز به یک آبادی می رفتند و تعزیه می خواندند. وقتی مجلس تعزیه به نیمه می رسید، یک نفر از آنان طلبان می کردند و مزد خود را طلب می کردند. چون مردم می دانستند که این تعزیه خوان ها مزدی هستند، زیاد برای تماشا به دور آنها جمع نمی شدند. اما کسانی که جمع می شدند، در وقت طلبان مبلغی پرداخت می کردند.

اگر یکی از تماشاچیان شخصی بود که موقعیت و رتبه ای داشت، یکی از تعزیه خوانان شمشیرش را می گذاشت جلوی او و آن شخص هم مبلغی روی شمشیر می گذاشت که بیشتر از بقیه بود. در تعزیه خوانی هر کسی را که از همه خوش صداتر بود، شاه نسخه خوان می گفتند.

شاه نسخه خوان چهار نوع بود؛ آن که حدود ۱۵ تا ۲۰سال داشت در نقش های «حضرت قاسم و علی اکبر و فاطمه صغری» می خواند. آن که حدود ۳۰سال سن داشت در نقش های حضرت مسلم، حر، حضرت علی(ع)، امام رضا(ع) و امام موسی کاظم(ع) می خواند.

تعزیه خوان هایی که حدود ۴۰تا ۶۰ سال سن داشتند نیز در نقش «امام حسین(ع)» می خواندند. کسی هم که صدای زمخت و کلفتی داشت، در همه جا نقش شمر را می خواند. بقیه تعزیه خوان ها نیز هر کدام به تناسب صدا و سنش در نقش مناسبی تعزیه می خواندند؛ مثلا نسخه خوان حضرت سکینه می بایست یک کودک ۱۰ تا ۱۲ ساله بود.

هر تعزیه خوان لباس مناسب خودش را می پوشید، نقش امام حسین(ع) با لباس سبز اجرا می کرد، تعزیه خوان در نقش شمر نیز لباس قرمز می پوشید. نسخه خوان شمر و حضرت عباس(ع) کلاه خود داشتند که معمولا کلاه خود را از کلاه نمدی که روسری روی آن انداخته بودند، درست می کردند و به سرشان می گذاشتند.

غالب آیین های محرم فراهان رنگ کهن دارند، از سیه پوش کردن مساجد تا تعزیه و علم گردانی همه بر بزرگی قیام امام حسین (ع) پایدار هستند و مردم این دیار بر این اتفاق هم عقیده اند که این حادثه چنان عظیم است که قرن هاست مردمان این سرزمین این واقعه را می سرایند و گوشه گوشه این دیار آیین این ایام را پاس می دارند.

انتهای پیام/ک

دیدگاه کاربران
دیدگاهی توسط کاربران ثبت نشده است .
فرم ارسال دیدگاه
نام کامل :
پست الکترونیکی :
متن پیام :
کد امنیتی : تصویر كد امنیتی
عکس خوانده نمی شود
شرکت اسید میهن فراهان
ارتباط مردمی
salamup.ir