صلوات؛ حلقه وصل دعا و رحمت الهی در مکتب صحیفه سجادیه

حجت‌الاسلام امیرحسین شاهی آشتیانی، کارشناس مذهبی، با تبیین جایگاه صلوات در ادعیه صحیفه سجادیه، تأکید کرد صلوات بر پیامبر(ص) و آل او، افزون بر آثار معنوی و اخروی، نقشی تعیین‌کننده در استجابت دعا و پیوند انسان با رحمت الهی دارد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «فراهان خبر»؛ حجت الاسلام امیرحسین شاهی آشتیانی کارشناس مذهبی با بیان اهمیت صلوات در دعاهای صحیفه سجادیه نوشت:
کتاب شریف “صحیفه سجادیه” که آن را اخت القرآن نامیده اند از غنی ترین متون معارفی شیعه است که در حقیقت شیوه هدایتی امام سجاد(ع)برای جامعه زمان خود است.
هر یک از ادعیه پرمحتوای این کتاب ارزشمند دربردارنده نکات، پیام ها و درس های فراوانی است که علی رغم تلاش نویسندگان و محققان در استخراج این مفاهیم بلند اما هنوز ناگفته ها و بلکه زوایای ناگشوده ای از آن باقی است.

یکی از نکات برجسته صحیفه سجادیه که ذهن هر خواننده ای را به خود جلب کرده و ممکن است او را با پرسش هایی مواجه سازد “صلوات”های زیادی است که در ادعیه این مجموعه گهربار به چشم می خورد؛ از مجموع ۵۴ دعای صحیفه سجادیه ۴۶ دعای آن به ذکر شریف صلوات مزین شده است که جمعاً ۱۹۵ یا حدود ۲۰۰ صلوات است.

در سوره احزاب آیه ۵۶ خداوند با تاکید می فرماید: «خدا و فرشتگان او بر پیامبر اسلام درود می فرستند، شما هم ای کسانی که ایمان آورده اید بر او صلوات بفرستید، و آن طور که باید، تسلیم شوید.»
خداوند در این آیه تاکید می کند که ابتدا من و ملائکه بر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم صلوات می فرستیم و به پیروی از ما شما انسان ها بر ایشان و آلش سلام و درود بفرستید.

در حکمت ۱۶۳ نهج البلاغه آمده است:
«هرگاه از خدای سبحان درخواستی داری، بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم درود بفرست سپس حاجت خود را بخوان، زیرا خداوند بزرگوارتر از آن است که از دو حاجت درخواست شده، یکی را برآورده و دیگری را بازدارد.»

معمولا اولین انگیزه انسان برای گفتن و تکرار کردن این ذکر شریف، نیل به ثواب آن‌هاست.

عامل دیگری که می تواند در انگیزه ما مؤثر باشد تأثیراتی است که این ذکر شریف در گشایش مشکلات دنیوی ما دارد. اهل بیت(ع) برای این که ما را به گفتن بیشتر این ذکر شریف تشویق کنند تا برای آخرت‌مان مفید باشد، آثار دنیوی آن را هم ذکر کرده‌اند، از جمله این که فرموده‌اند: ‌این ذکر باعث استجابت دعاها می شود. ما نیز درخواست‌هایی چون وسعت روزی، شفای بیماری ها، رفع بلاها و … داریم و این درخواست‌ها امری طبیعی است و اشکالی هم ندارد، بلکه عرض نیاز به درگاه خداوند بسیار هم خوب است. ولی اگر بدانیم عاملی تقویت‌کننده برای استجابت دعا وجود دارد که با رعایت آن، احتمال استجابت دعا بیشتر می‌شود انگیزه‌ ما برای استفاده از آن عامل تقویت می‌شود.

مسأله صلوات های مکرر در صحیفه و راز آن
شرایط و اوضاع عصر امام سجاد(ع)را در نظر بگیرید که مسأله عنوان کردن آل محمد(ص)و عترت که مصداق روشن آن امامان معصوم(ع)بودند، یک مسإله داغ اجتماعی و سیاسی بود. تا آنجا که ذکر نام آنها جرم به شمار می آمد بلکه مدت ها امام علی(ع)بالای منبر در ملإ عام سب و لعن می شد.

در چنین فضایی سخن از آل محمد و عترت برای آن بود که آنان در صحنه بمانند و از یادها فراموش نشوند و مسإله برتری آن ها و امامتشان احیاء گردد. ذکر صلوات یک شعار سیاسی و کوبنده بر ضد بنی امیه و سردمداران طاغوتی مخالف و معاند عترت بود؛ شعاری که می توانست در اوج خفقان پیام آور رهبری حق و امامت راستین صالحان و شایستگان باشد.

صلوات بر محمد و آل محمد شعار براندازی حاکمان طاغوتی و نالایق و تثبیت امامت صالحان از دودمان پاک محمد و نشان دادن چهره های زبده و گلچین از آل محمد است که آنها نمودار و تبلوری عالی از مکتب اصیل اسلام بودند و این شعار در بینش و جهان بینی تشیع علوی دائمی و همیشگی است.

از این رو سفارش شده ذکر صلوات همیشه در دعاها که بیانگر بهترین حالات انسان هستند در آغاز و در وسط و در آخر آن بگنجد در یادها تثبیت گردد و وسیله ای جهت اجابت دعا شود.

اهل‌بیت (ع) خود به ما یاد داده‌اند که برای استجابت دعا از این ذکر استفاده کنیم و این لطفی خفی دارد. آن‌ها می‌خواهند ما از فواید، ثواب‌ها و لیاقتی استفاده کنیم که این ذکر برای دریافت رحمت‌های الهی ایجاد می‌کند. هدف اصلی آن‌ها این است که می‌خواهند ما بیشتر به طرف خدا برویم. این حکمت به طور قوی‌تر و شدیدتر در اصلِ امر به دعا وجود دارد. چرا خدای متعال می‌فرماید:‌ أُدْعُونِی أَسْتَجَبْ لَکُمْ؟ چرا نزول رحمت خود و برآورده شدن حاجت ما را مشروط به دعا می‌کند؟ سرّ این شرط این است که خدای متعال دوست دارد ما سراغ او برویم تا رحمت‌ها و کمالات بیشتری نصیب‌ ما گردد و به او تقرب پیدا کنیم؛ وگرنه، خداوند می‌تواند بدون دعا هم همه نیازهای ما برطرف نماید. مگر خداوند نعمت‌های فراوانی را بدون دعا به ما عطا نکرده است؟ ‌ به‌راستی می‌توان گفت اکثریت قریب به اتفاق نعمت‌های الهی بدون درخواست به ما عطا شده است. اگر خدا می گوید: از من درخواست کنید تا شما را اجابت کنم،بدین خاطر است که این درخواست وسیله‌ای برای رفتن ما به در خانه او باشد و موجب تقرب به او گردد.

انتهای پیام/

ارسال نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 + 4 =